Schouder en elleboog:

OCD (osteochondritis dissecans) is:

 

- het loskomen van een kraakbeenflap in een opgroeiend gewricht. Dit zien we in een schouder (caudomediaal van de humeruskop), elleboog (mediale humeruscondylen), knie (laterale femurcondyl) en de tarsus.

De behandeling bestaat uit het arthroscopisch weghalen van de losse kraakbeenfragmenten en het ongezonde subchondrale bot. Belangrijk is echter dat men meer en meer vermoedt dat OCD niet berust op een primair probleem in het zogenaamde “endochondraal ossificatieproces”, maar eerder in gang wordt gezet door een chronische overbelasting (vaak door alineatieproblematiek).

Dit verklaart waarom we de letsels altijd aantreffen in specifieke gewrichtszones waar de (over)belasting geconcentreerd wordt. Het is dan ook belangrijk grondig na te gaan of geen gelijktijdige alineatiepoblematiek aanwezig is.

 

CT beeld OCD schouder (L)

OCD flap schouder (L)

Kraakbeen heling onder

OCD flap (L)

OCD flap elleboog (L)

Elleboog

UAP (ununited anconeal process) is:

 

- het niet verbenen van de groeizone van de processus anconeus vd ulna in de elleboog.

De onderliggende oorzaak is een incongruentie van het gewricht die tot gevolg heeft dat deze processus meer onder druk komt te staan: meestal gaat het om de radius die relatief langer is dan de ulna zodat hij de humerus continu tegen de processus anconeus aandrukt en de groeizone niet kan verbenen, maar loskomt.

De behandeling is leeftijd en situatie afhankelijk, maar in alle gevallen wordt getracht een betere congruentie van het gewricht te bekomen. Bij dieren jonger dan 7 maanden wordt het losse fragment soms vastgezet. Bij alle jonge honden wordt best een ulnaosteotomie uitgevoerd: hoe jonger, hoe distaler.

RX UAP elleboog (L)

Arthroschopisch beeld UAP elleboog (L)

 

FCP (fragmented coronoid process) is:

 

- een afbrokkeling van de mediale processus coronoideus van de ulna in het ellebooggewricht.

De onderliggende oorzaak is een incongruentie (2 gewrichtshelften passen slecht in elkaar) van het gewricht die ervoor zorgt dat deze processus constant onder druk staat.

De behandeling bestaat uit het arthroscopisch verwijderen van de fragmenten en het ongezonde subchondrale bot. Bij ernstige incongruentie, bij voldoende jonge dieren streven we naar een verbetering van de gewrichtscongruentie: meestal d.m.v. een dubbelschuine ulna osteotomie.

 

 CT FCP elleboog (L)

3D reconstructie uit CT FCP elleboog (L)

 CT FCP elleboog (L)

ELLEBOOGDYSPLASIE

Dysplasie betekent "het niet op elkaar afgestemd groeien van de 2 helften van een gewricht”.

Bot groeit ter hoogte van het gewricht doordat er steeds meer kraakbeen wordt gevormd, waarna door de bloedvaten in het onderliggende bot „kalk” wordt aangebracht en het kraakbeen „verbeent” tot bot. Wanneer de groei hormonaal wordt beëindigd zal het laatste laagje kraakbeen niet meer verder omgezet worden tot bot, maar overblijven als gewrichtskraakbeen. Om op elkaar afgestemd te kunnen groeien (SYNPLASIE) moeten beide gewrichtshelften met de juiste hoeveelheid druk tegen elkaar worden gedrukt, zodat zij als „mal”  ("gietvorm”) dienen voor elkaars groei.

Dysplasie kan ontstaan doordat er laxiteit is van de structuren die de gewrichtshelften bij elkaar moeten houden (kapsel, ligamenten,…), maar ook door constructiefouten in de samenstellende botten, waardoor het gewricht eerder uit elkaar getrokken wordt dan in elkaar gedrukt, of wanneer het scheef belast wordt. Veel van deze zaken zijn maar weer eens het gevolg van hoe wij als mens rassen hebben gecreëerd door enkel te selecteren op uiterlijke kenmerken die we mooi vonden en niet op functionaliteit.

Onevenwichtige druk met overdruk die zich concentreert op kleinere oppervlaktes, kan ervoor zorgen dat op de plaatsen waar de druk te hoog wordt, de bloedvaten uit het onderliggende bot beschadigd geraken zodat er onvoldoende kalk wordt aangebracht voor de omzetting van het kraakbeen met als resultaat te zacht onderliggend bot. Wanneer de druk op die plaats hoog blijft, zal dat zachte bot in elkaar gedrukt worden en het gewrichtskraakbeen erboven "mee in deze put zakken" en uitscheuren waardoor er een losse flap ontstaat. Dit heet OCD (= OsteoChondritis Dissecans) en vind je vooral terug in de schouder, in de elleboog, in de knie en in het hielgewricht (heel soms ook thv wervels). Op andere plaatsen (zoals vooral het processus coronoideus van de elleboog, gaat een gans botfragment met kraakbeen en al afbreken (= FCP of LPC).

Bij kortpotige rassen (teckel, Shi-Tsu, Jack Russell,…) ontstaat de dysplasie vaak door het "radius curvus-fenomeen” en resulteert het ter hoogte van de elleboog in een overbelasting van de punt van het processus anconeus tegen de achterzijde van de humerus =„impingment”, Bij rassen als de Duitse Herder, zorgt het ervoor dat de groeizone van het processus anconeus niet kan verbenen, waardoor dit vroeg of laat loskomt (UAP)

NALA (boven):

 

-CT beelden en 3D reconstructie

-proxiale dynamische ulna osteotomie

 

 

 

BILLIE (naast):

 

-illustratie hoe de steun van de radius verbetert

waardoor de ulna ontlast wordt

STANDAFWIJKINGEN

De lengtegroei van de beenderen gebeurt op het niveau  van de het gewrichtskraakbeen en de groeiplaten (kraakbeenschijven die in hun middendeel groeien en aan de buitenliggende zones verkalken en zodoende bot worden). Een heleboel standafwijkinngen komen voort uit het ongelijkmatig groeien van verschillende zones of het te vroeg volledig verbenen van een groeischijf. Soms is uitwendig trauma hiervoor verantwoordelijk maar meestal is het een rasgebonden probleem.

In het tot stand komen van hondenrassen heeft onze voorkeur voor een bepaald uitzicht ervoor gezorgd dat we op deze conformaties zijn gaan selecteren. Het kan dan ook niet anders of we hebben de onderliggende genetische kenmerken, verantwoordelijk voor deze conformatie, versterkt meegeselecteerd. Hierbij gaat het vaak om groei die afwijkt van de standaard hondachtige uit de natuur, meestal veroorzaakt door ongelijkmatige groei van bepaalde beenderen of delen ervan.

Bekijk maar eens de beenderen van een Teckel, Basset, Jack Russel, Engelse Bulldog… deze hebben bijna allemaal een vroegtijdig verbeende onderste (distale) groeischijf van de ellepijp (ulna) met radius curvus (gebogen spaakbeen) in lichte tot zware vorm als gevolg. Voor sommigen komt hier ook nog eens elleboogdysplasie bij. Kijk maar eens naar de achterpoten van een doorsnee Rottweiller, Labrador, Golden Retriever, Stafford. Gelukkig heeft het merendeel van de dieren weinig of geen last van die rasgebonden afwijkingen/variaties, maar af en toe gaat het fenomeen over de grens waarop er wel last ontstaat.

 

Indien vroeg genoeg ingegrepen wordt, kan met een simpele ingreep als een “staple” de groei worden bijgestuurd

Vaak voorkomend zijn:

 

Radius Curvus syndroom: dit fenomeen wordt meestal veroorzaakt door een vroegtijdige groeistop van de laagste groeiplaat van de ellepijp (ulna), maar kan evengoed aan één van de groeiplaten van het spaakbeen gelegen zijn.

Doordat de ulna te vroeg stopt met zijn lengtegroei gaat de verder groeiende radius als een boog opgespannen geraken tussen het polsgewricht en het ellebooggewricht. Op niveau van de elleboog duwt hij daardoor het buitenste uiteinde van het opperarmbeen (=laterale humeruscondyle) tegen het processus anconeus van de ulna aan, waardoor de ulna uit het gewricht geduwd wordt en elleboogdysplasie ontstaat. In gevallen waar er ook druk op het processus coronoideus is, kan deze ook in de problemen geraken (FCP)

Afhankelijk van de leeftijd is de oplossing een ostectomie van de distale groeiplaat (wegname van 1 à 2 cm bot waarin de laagste groeiplaat van de ellepijp zit), dan wel een proximale dynamische ulna osteotomie (PDUO). Deze osteotomie (= doorzagen van een bot) heet „dynamisch” omdat de 2 botdelen niet op een vaste afstand aan elkaar gefixeerd worden, maar afhankelijk van de druk die erop komt bij stappen, op de daaraan aangepaste afstand kunnen aan elkaar groeien.

Als er nog voldoende groei over is voor de radius, kan de aan de ulna tegenovergestelde kant van diens groeiplaat tijdelijk geblokkeerd worden met een U-vormig metalen „nietje” = stapling , zodat de eerder door de ulna geblokkeerde zijde wat kan inhalen.

 

 

CFD = Carpal Flexural Deformity: dit is een tijdelijke groeistoornis die we bij jonge pups (9-16 weken) van een groot aantal rassen kunnen zien en veroorzaakt wordt door het verschil tussen de groeisnelheid van de botten uit de onderarm (voorpoot) en de snelheid waarmee de buigpezen (Flexoren) van de pols (Carpus) langer worden. Als deze tijdelijk relatief te kort zijn, kan de pols niet meer volledig strekken en worden de tenen zijwaarts getrokken en gebogen.

In meer dan 90% van de gevallen lost zich dit op 2 weken tijd spontaan op en is eht zelfs belangrijk dat de dieren er zoveel mogelijk op steunen (spelen, wandelen,…)

 

CORRECTIEVE OSTEOTOMIE:

 

bij dieren die de groeifase voorbij zijn, is de enige manier om een standafwijking te corrigeren, het doorzagen van de botten en onder een juiste hoek aan elkaar te zetten met platen, schroeven en pinnen.

Vaak dient rekening gehouden te worden met het feit dat ook pezen en ligamenten in hun lengtegroei zijn beïnvloed door de standafwijking, zodat bij een reconstructie volgens een perfect anatomisch botmodel, pezen of ligamenten te kort of te lang kunnen zijn voor dit model.

Daarom houden we daar voor de correctie steeds rekening mee en kan het botmodel na de correctie nog steeds afwijken van het standaard anatomische model voor een bepaald ras.

Ook houden we meer rekening met het standaard model van het ras dan met het ideale model van de natuurlijke hondachtige.

 

FRACTUUR REPARATIE:

 

er zijn tal van manieren om fracturen te herstellen. In onze praktijk beschikken we over zowat alle mogelijkheden die er zijn:

eenvoudige mergpin, crosspins, Kuntschner-nagels

 

- Interlocking nail (blokkerende mergnagel)

 

- Tensionband

 

- Pin + schroef

 

- Externe fixatoren

 

- Ilizarov (circulaire externe fixatoren) en hybride

 

- Klassieke botplaten en schroeven

 

- Platen met blokkerende schroeven

 

 

Huisdierchirurgie-Verdonck bvba    Appelkantstraat 49    2530 Boechout (B)     Tel + 32 (0)3 455 46 40   Disclaimer     Algemene Voorwaarden

Huisdierchirurgie-Verdonck bvba  Appelkantstraat 49  2530 Boechout (B)  Tel + 32 (0)3 455 46 40

           Disclaimer Algemene Voorwaarden

Huisdierchirurgie-Verdonck bvba  Appelkantstraat 49  2530 Boechout (B)  Tel + 32 (0)3 455 46 40

   Disclaimer Algemene Voorwaarden